Eğitim Ritüelleri

Ritüeller, toplumsal yapıyı şekillendirme ve toplum üyelerini birbirine bağlama işlevi görür. Modern uluslaşma süreciyle, yeni nesilleri toplumsallaştırma artık okullarda yapılmaktadır. Geçmişte aile ve dinî kurumların işlevi, günümüz toplumunda okulların olmuştur. Bu yeni aygıtını devlet, kendi varlığını sürdürmek ve pekiştirmek için kullanır. Birinci amaç, yeterli iş gücü ve emek disiplinini sağlamak üzere akademik ve meslekî becerileri verip, toplumu heterojenleştirmektir. İkinci amaç ise, hâkimiyetini meşrulaştırıp, norm ve değerleri içeren kültürel kodlarla yeni toplumu homojenleştirmektir.

Filiz Meşeci Giorgetti bu kitabında okullarda geliştirilen ritüellerin kaynaklarını gösteriyor ve anlamını ortaya çıkarıyor. Bunun yanı sıra, toplumun temelde birbiriyle ilişkili ritüeller tarafından şekillendirildiğini gösteriyor.

Din, devlet, eğitim ve ritüel arasındaki ilişkiler okudukça şaşırtıyor. Farklı kültürlerdeki benzerlikler ya da değişimler yeni ufuklar açıyor. İlham alınan kültürlerin izleri, zamanla Türkiye'de uygulamaların nasıl değiştiği okuru şaşırtıyor. Tahmin edileceği gibi, iktidarların değişmesiyle, uygulamaların da nasıl değiştiği, özellikle andımızda yaşanan biricik örnekte çok belirginleşen ancak daha pek çok uygulamaya nüfus eden o toplum kurma girişimleri, kitabın sonuna doğru iyice belirginleşiyor. Verilen sayısız örnek, tarihsel sıralama, belki bir miktar bildiğimizi ayan beyan ortaya çıkarıyor.