TAMMUZ VE İŞTAR / Babil Düşüncesinde Din ve Teoloji

Ölüm, yas ve yeniden doğuş düşüncesi Mezopotamya insanının dinî dünyasında nasıl biçimlendi? Tammuz’un yeraltına inişi, onun için yakılan ağıtlar, İnanna ve İştar’ın değişen görünümleri, Ana Tanrıça kültleri, kehanetler ve göksel simgeler hangi tarihsel süreçlerin izlerini taşır?

Asurolojinin öncü isimlerinden Stephen Herbert Langdon, ilk kez 1914’te yayımlanan bu kapsamlı çalışmasında Mezopotamya dinlerinin en eski ve en karmaşık katmanlarına yöneliyor. Sümer ve Babil ilahilerini, ağıtlarını, ayin metinlerini, mitolojik anlatıları ve Arbela kehanetlerini karşılaştırarak Tam- muz ile İştar çevresinde oluşan zengin inanç dünyasını inceliyor. Bereket kültlerinden yılan biçimli tanrılara, Tahıl Tanrıçası’ndan Venüs ve Sirius’la kurulan astral özdeşliklere kadar uzanan geniş bir alanda, Mezopotamya teolojisinin dönüşümünü takip ediyor.

Langdon’ın bazı yorumları yirminci yüzyıl başı Asurolojisinin kavramlarını ve bilimsel sınırlarını yansıtır. Bununla birlikte eser, kullandığı çivi yazılı kaynakların zenginliği, aktardığı dinî metinler ve ortaya koyduğu karşılaştırmalı sorular sayesinde Mezopotamya dinleri araştırmalarının son derece önemli başvuru kaynaklarından biri olmayı sürdürmektedir. Tammuz ve İştar, hem eski Yakındoğu’nun inanç tarihini hem de Asuroloji disiplininin düşünsel gelişimini anlamak isteyen okurlar için temel bir referanstır.