Otoriteryen Kişilik ve Uyma

Bu kitabın ilk baskısının yapıldığı 2006 yılı ile bugün arasına gi­ren yıllar, çok daha önceki yıllarda da olduğu gibi, Türkiye’de otori­teryenliğin genel bir kişilik yapısı olduğu tezini pekiştiren toplum­sal ve bireysel olaylarla doludur.

1980 askeri faşist darbesi ile toplum, otoriteye uyma konusunda zorla ve sıkı bir eğitimden geçirilmişti. AKP’nin yakındığı yıkmak­ta kararlı olduğu makro vesayet, insanlığın her döneminde kitlesel olarak bu tür bir sosyalizasyon süreci sonucunda oluşuyordu.

Bir de işin mikro (bireysel-psikolojik) boyutu var:

Uyma (boyun eğme-itaat) bireysel olarak grup normlarına uyum göstermek gibi masum bir toplumsallıkla başlar ve oradan derece derece yükselerek vesayet (otorite) altına girmeye evrimle­şir ve bu süreç kişilik yapıları oluşturur. Binlerce yıldır olagelen bir olgudur bu. İşte bu tarihsel olarak oluşan kişilik yapısının son biçi­mine “otoriteryen kişilik” denmiştir.

Prof. Dr. Veysel Batmaz