Akp, Sendikacılık ve Siyaset

Türkiye’de sendikacılık, AKP iktidarı döneminde neoliberalizm ve muhafazakârlığın kıskacında sıkışarak dönüşüme zorlandı. Bu kitap, iktidarın emek alanındaki müdahalelerini ve sendikal hareketin bu süreçteki konumunu sorgularken, sosyal adalet ve güçlü bir emek mücadelesi için nasıl bir sendikacılığa ihtiyaç olduğunu tartışıyor.

Mine Dilan Kıran’ın kitabı Türkiye’nin son 20 yıllık döneminde sendika-siyaset ilişkisini derli toplu biçimde ele alan, özgün bir çalışmadır. Kitapta sendika-siyaset ilişkileri “neoliberalizm ve muhafazakâr demokrasi” kavram ikilisi temelinde anlamlandırılıp, değişik boyutlarıyla ele alınırken; iktidarın hukuksal düzenlemeler yanında değişik uygulamalarla emek dünyasında otoriter karakterli bir vesayet ve kontrol rejimi oluşturduğu ortaya konmaktadır. Bir taraftan devlet müdahalesiyle sendikal hakların kullanımı sınırlanırken, diğer taraftan da yönetime yakın sendikal örgütlerin güçlendirilmesi yoluna gidilmesi ve bütün bu süreçler yaşanırken sendikaların bu gelişmeler karşısındaki tavırları da çalışmada değişik boyutlarıyla ele alınmaktadır. Kıran’ın kitabının çalışma hayatı kadar, dönem içinde diğer alanlarda yaşanan gelişmeleri anlamak açısından da yararlı olacağını düşünüyorum.

Prof. Dr. Ahmet Makal

Sendikacılığı belirli bir tarihsel dönem içinde incelemek, her şeyden önce o dönemin ruhunu tanımlamayı gerektirir. Ancak bu tanım yeterli değildir; dönemin ruhunu bilimsel ölçütlerle ortaya koymak ve ona teslim olmadan, incelenen süreçte sendikacılığın evrensel ilkelerini de hatırlatmak gerekir. Mine Dilan Kıran, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) döneminde (2002-2023) işçi sendikacılığını, zamanın ruhunu görünür kılarak büyük bir yetkinlikle incelemeyi başarmıştır. Çalışmada dönemin hâkim anlayışı, “neoliberalizm” ve “muhafazakâr demokrasi” kavramları üzerinden; bu kavramların tarihsel gelişimi de dikkate alınarak ortaya konulmuştur. Neoliberalizm, muhafazakârlık ve sendikacılık arasındaki ilişki en özlü anlatımını “Neoliberalizm ve Muhafazakârlık Kıskacında Sendikacılık” başlığında bulur. “Kıskacında” vurgusu, bu iki yaklaşımın sendikacılığı nasıl biçimlendirdiğini açıklayan güçlü bir çerçeve sunar. Böylece neoliberalizm ve muhafazakârlık etkisi altında şekillenen sendikacılığın, sendikal hareketin var oluş mücadelesi içinde tarihsel olarak geliştirdiği evrensel ilkelere ne ölçüde uygun olduğu gösterilmiş; sosyal adaletin sağlanması bakımından nasıl bir sendikacılığa ihtiyaç duyulduğu sorusu yanıtlanmıştır.

Av. Dr. Murat Özveri