Spinoza’yı Antroposen’de Okumak

Akıl özü gereği doğa üzerinde egemenlik kuran bir yeti midir? İnsanın Doğa içindeki yerini yanlış kavrayışımızın sonuçlarından biri de aşkın bir Akıl yanılgısına böylesine sık kapılıyor olmamız olabilir mi?

Genevieve Lloyd, bu etkileyici çalışmasında Spinoza’nın Etika’sını iklim değişikliği çağının kaygıları ışığında yeniden okumaya davet ediyor. Felsefi düşünceyi günümüzün en yakıcı meselelerinden biriyle buluşturan Lloyd, yalnızca bir yorum sunmuyor, gezegen hakkındaki düşünme biçimimizi de ciddi bir eleştiriden geçiriyor.

Lloyd, Spinoza’nın Descartes’a yönelttiği eleştiriyi çağımıza taşıyor ve Kartezyen düşünce tarzının kolektif imgelemimizi hâlâ nasıl şekillendirdiğini gözler önüne seriyor. Böylece, insanın Doğa üzerindeki sözde üstünlüğü ile Aklın sözde egemenliği arasındaki görünmez bağı açığa çıkarıyor.

Spinoza’nın akıl, hayal gücü, duygu ve duygulanım arasındaki karmaşık ilişkileri ele alışını yeni bir perspektiften değerlendiren bu eser, onun katı bir rasyonalist olarak etiketlenmesine meydan okuyor ve çizdiği Spinoza portresiyle çağdaş gerçekliği hem anlama hem de dönüştürme kudretimizi besleyen bir temas alanı yaratıyor.

Spinoza’yı Antroposen’de Okumak, Spinoza’yı yalnızca yeniden okumakla yetinmeyip, onu, gezegenin geleceğine dair düşünmenin vazgeçilmez bir parçası kılmak isteyenler için bir davet.